Google+

Zware beroepen eerder met pensioen

Zware beroepen eerder met pensioen

Zware beroepen eerder met pensioen. Wie kan daar nou tegen zijn? Niemand toch? Mensen met een zwaar beroep zijn minder lang gezond, dus houden minder ‘geniet’-jaren over vanaf de algemene pensioengerechtigde leeftijd. Lijkt logisch!

Logisch of niet, er kleven minstens een aantal uitvoeringsproblemen aan een dergelijk systeem om vast te stellen welke beroepen het betreft. En zo’n systeem moet natuurlijk eerlijk en rechtvaardig zijn. Dan schieten een paar vraagstukken door het hoofd:

  • België is met zo’n systeem bezig en Oostenrijk heeft al zo’n lijst van zware beroepen. Maar hoe maak je een meetinstrument dat de zwaarte van beroepen meet. Hoe weeg je lichamelijke zwaarte en (al dan niet in combinatie met) psychische zwaarte. Kan  een landelijk beroeps-zwaarte-systeem, analoog aan functiewaarderingssystemen, zoals die nu binnen vele CAO’s gelden, een uitkomst bieden. Een gigantische klus, waar de polderpartijen in de Sociaal Economische Raad (overheid, werkgevers, werknemers) en de Stichting van de Arbeid (werkgevers en werknemers) het eerst nog over eens moeten zien te worden.
  • Zware beroepen naar hun onderlinge zwaarte (bijvoorbeeld in punten) vaststellen is dus al ‘zwaar’, maar dan moeten we ook bijhouden hoeveel jaren en maanden iemand dat beroep uitoefent. En de uren omdat we zowel fulltime (36, 38 of 40 uren?) als parttime functie-uitoefening kennen. En beroepen veranderen, vaak heel erg snel. Dus herwegen die zwaarte en in het registratiesysteem vastleggen. Één beroep kan dus ook meerdere zwaarten kennen, maar hoeveel per beroep (bv als gemiddelden) worden in het systeem opgenomen?
  • Maar dan? Een voorbeeld: Jan werkt als stratenmaker. Als je zelf de bestrating van je stoep of tuin ter hand hebt genomen, ervaar je dat dit een zwaar beroep is. Dus eerder met pensioen? Ja, natuurlijk. Denk ook aan de hulpmiddelen die hiervoor (kunnen) worden ingezet (dus één beroep ‘stratenmaker’ met twee zwaartewegingen, te weten met of zonder hulpmiddelen, bv een bestratingsmachine). O ja, wat doen we met zwart werken of misschien ook wel vrijwilligerswerk? Hoe gaan we dat registreren, of houden we dat maar niet bij?
  • Ander voorbeeld: de brandweerman met veel compensatie van bereikbaarheids- en aanwezigheidsdiensten, waardoor zij vaker de tijd voor één of soms zelfs meerdere bijbanen hebben. De brandweerman telt vol mee voor zijn vroegpensioenpunten, maar ook als verhuizer? En bouwvakker? En…..?
  • Oké, maar ook los daarvan: hoe registreren we beroepsuitoefening als zzp-er? En wie houdt dit bij? De zzp-er zelf? Maar wie houdt er dan toezicht op die registratie?
  • Voor met name de zware beroepen gelden soms zeer specifieke voorschriften van veilig werken. Die regels zijn bedoeld om de zwaarte van de beroepsuitoefening te verlichten en daarmee de lichamelijke belasting terug te dringen tot aanvaardbare proporties. Wat als de beroepsuitoefenaar die niet naleeft en daarmee sneller ‘op’ is? Hoe te registreren?
  • En hoe gaat dit uitpakken in Europees verband, denkend aan de vele Polen, Roemenen en Hongaren die in Nederland veel zwaar werk verrichten?
  • Wat is de relatie van arbeidsongeschiktheidsjaren ten opzichte van opgebouwde rechten aan vroegpensioen?

Kortom, leuk dat de werkgevers en bonden dit willen maar het vereist een enorm systeem van zwaartewegingen per beroep, inclusief onderhoud van zo’n instrument, maar het is eveneens noodzakelijk een uiterst omvangrijk uitvoerings-, en toezichtapparaat op te tuigen om alles eerlijk en rechtvaardig te laten verlopen en de fraudegevoeligheid tegen te gaan. 

Oplossing is dat mensen in zware beroepen, net als ieder ander (in dienstverband of als zzp-er) de mogelijkheid en dus vrijheid krijgt om zelf bij te sparen voor vroegpensioen tegen een belastingvrij spaarbedrag per jaar. De werker is dan zelf verantwoordelijk, zonder fraudegevoelig, bureaucratisch, kostenverslindend apparaat om zware beroepen vast te stellen. Zo’n vrijwillig systeem hebben we al, alleen zou de belastingvrijstelling aantrekkelijker geregeld kunnen worden.

 




Leave a Reply